Haber Detayı
20 Aralık 2020 - Pazar 23:58 Bu haber 51 kez okundu
 
Şeyh Murat Efendi Tekkesi
Eyüp'te, Nişancı Mustafa Paşa Mahallesi'nde ve Nişancı Mustafa Paşa Caddesi ile Davud Ağa Caddesinin birleştiği köşededir.
Kültür Haberi


Eyüp'te, Nişancı Mustafa Paşa Mahallesi'nde ve Nişancı Mustafa Paşa Caddesi ile Davud Ağa Caddesinin birleştiği köşededir.

 

Hadika Yazarı, bu mescid hakkında şu bilgiyi vermiştir:

 

"Banisi, Şeyhülislâm Minkâri-Zâde Yahya Efendinin dâmâdı Anadolu'dan mazûlen vefat eden Kangırılı (Çankırı) Mustafa Efendidir. Aslında medrese olmak üzere yapılmıştır.

Vâkıf Mustafa Efendinin oğlu Ebû'1-hayr Ahmed Efendi ki 1144 şabanı evahirinde (şubat 1732) şeyhülislam olup 20 ay kadar bu makamda kalmıştır. 1154 zilhiccesinde (şubat 1742) vefat edip tekke haziresinde babası yanında defn olundu. Vefat tarihleri:

 

Hayfa vü ahafat el-müfti

1154

Vâkıf Mustafa Efendinin mahlası Râsih olmağla "Mustafa Râsih" lafızları vefatlarına tarih vaki olması gariptir. 1090 (1679).

Meşâhir-i Meşâyihden Murad Efendi vefat eyledikte Ebû'1Hayr Efendi medresenin dershanesine defn ettirmiş ve medreseyi Nakşibendiye zaviyesini değiştirip nakşibendi dervişlerine şart eylemiştir.

 

Tekkenin kapısında olan çeşme ve avlusundaki şadırvan Ayvansaray'da oturan Hadice Sultan'ın kethüdası Tersane Emini Mehmed Efendinin binasıdır ki kendi evi karşısında Zal Paşa Camiinin üst kapısı karşısında medfundur. Fî 1151 (1738).

Şadırvan'ın târihi su yolcu-Zâde Mehmed Necib Eyyûbi'nindir. Bir beytden iki tarih çıkar: Eyledi Piri Murad üzre Mehmed-i mükerrem

 

14 M. 1166 (21 Kasım 1752) tarihli bir ruus emri ile "Eyüp Şeyh Murad Efendi mescidine izn-i Hümâyun ile minber koyarak cami'ye tahvil olunduğundan hitabet ve sair cihetlerinin tevcihi" istenmiştir.

Zaviyenin karşısındaki Kuşluk Hamamı'nı Sadrıazam Mehmed Said Paşa Kethüdây-ı Sadrı li iken yaptırarak zaviyeye ilhak eylemiştir. Mescidin mahallesi yoktur."

Şem'dâni-Zâde Tarihi Yazarı'na göre, medreseyi tekke haline getiren Şeyhülislam Ebûl-Hayr Ahmet Efendi'dir. Yazar eserinde diyor ki, "Eyüb'de Damad Şeyhülislam Ebûl-Hayr Ahmed Efendi'nin Şeyh Murad-ı merhum Hazretleri için bina eylediği tekye."

Arşiv vesikalarına göre de bu böyledir. Z. 1199 (ekim 1785) tarihli bir arzuhalde "Şeyhülislam Ebulhayr Ahmed Efendi'nin bu tekkeye Ağrıboz Sancağı'ndaki dört çiftliğini vakfettiği" yazılıdır. Arzuhal, vakıf mütevellisi Murad EfendiZâde Mehmed Arif imzalı idi. Ebul-Hayr Efendi ayrıca Antakya Kazası dahilinde, Meşrefiyye Gölü civarında Beylerbahçesi denilen üç kıta bahçesini de bu tekkeye vakfetmiştir.

Pek harab durumda olan mescid, tek kubbeli olup avlu kapısından girildiğinde sol taraftadır. Aslında medresenin dershânesidir. Sağında Şeyhülislam Veliyüddin Efendinin açık türbesi vardır. Mescid, tuğla hatıllı olarak kesme taştan yapılmıştır. Kare planlıdır. Kubbesi, sekiz köşeli bir kasnağa oturtulmuştur. Köşeler trompludur. Alt üst pencerelerden ışık alır. Mihrabı niş şeklindedir.

 

Mabet daha sonra semahane ve mesnevihâne olmuş ve harabiyetinden dolayı 1272 (1855) tarihinde terk edilmiştir. Bu tarihte şadırvan avlusuna ve Murad Efendinin Türbesi önüne dikdörtgen planlı yeni mescid binası yapılmıştır. Ayinlerde burada icra ediliyordu. Çatısı ahşap olan yapının iki kapısı vardır. Avlu kapısı karşısındaki kapısı üzerinde Rüşdi Efendi hattıyla yazılan bir mescid ayeti ile 1272 tarihi görülmektedir. Duvarları kesme taştır. Minaresi yoktur. L şeklinde yapılmış olan medrese odaları kubbelidir. Önündeki kubbeli revak yıkılmış iken 1983 senesi Ağustosunda yeniden yaptırılmıştır.

 

Medrese odalarının arkasındaki büyük bahçede ve Nişancı Mustafa Paşa Caddesi üzerindeki üç katlı ahşap büyük, fakat çok harap, eli böğründeli konak, tekkenin şeyhlerine meşruta idi. 1983'te yıktırıldı, yeri top sahası olmuştur. Konak bahçesinde bir taş tekne, kuyu ve mutfağın ocağı ile ince tuğladan yapılmış yüksek bacası görülmektedir.

 

Bu güzel manzumenin medrese odaları ve avlusu gecekondular ile dolu iken medreseler 1983'te, boşaltılarak onarılmış ve avludakiler ise 1988 senesi başında yıktırılarak şimdiki duruma getirilmiştir. Bu tarihe kadar Veliyüddin Efendinin ahşap çatılı türbesine bile girmeye imkan yoktu. Yeni mescidin kapısına varılamazdı. Buranın dahi ahşap çatısı çökmüştü. Medresenin banisi Dâmâd Mustafa Râsih Efendi, Kangırılıdir. Müderris ve Molla oldu. 1081 R. ahırında (Ağustos 1670) istanbul kadısı olup Recebinde (Aralık) Anadolu Kazaskeri oldu. 1083 Muhareminde (Nisan 1672) azl ile Rumeli Payesi verildi. 1095 R. ahirinde (Mart 1684) öldü. Fâzıl, hâkim, kararı derhal hükme bağlayan bir zat idi. Kalın sütun şeklindeki şahidesi yerde iken 1988'de ayağa kaldırıldı. Kitabesi yer yer silinmiştir. 

Kaynak: Editör:
 
Etiketler: Şeyh, Murat, Efendi, Tekkesi,
Haber Videosu
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Hükümeti Salgınla Mücadele Kapsamında Başarılı Buluyor musunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
57
0
6
3
18
27
2
Beşiktaş
57
0
5
3
18
26
3
Fenerbahçe
55
0
6
4
17
27
4
Trabzonspor
51
0
6
6
15
27
5
Hatayspor
46
0
7
7
13
27
6
Gaziantep FK
43
0
6
10
11
27
7
Alanyaspor
43
0
8
7
12
27
8
Fatih Karagümrük
41
0
8
8
11
27
9
Göztepe
36
0
9
9
9
27
10
Antalyaspor
35
0
6
14
7
27
11
Sivasspor
33
0
7
12
7
26
12
Konyaspor
32
0
10
8
8
26
13
Yeni Malatyaspor
31
0
10
10
7
27
14
Kasımpaşa
29
0
14
5
8
27
15
Kayserispor
28
0
12
7
7
26
16
Çaykur Rizespor
28
0
11
10
6
27
17
BB Erzurumspor
26
0
13
8
6
27
18
Başakşehir FK
26
0
13
8
6
27
19
MKE Ankaragücü
23
0
15
5
6
26
20
Denizlispor
21
0
15
6
5
26
21
Gençlerbirliği
21
0
15
6
5
26
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Haber Yazılımı